Het wijngaardbos

Het Wijngaardbos dat op de grens van Tongeren en Hoeselt ligt is meer dan bos alleen.  Het is een authentiek stuk landschap gelegen in vochtig Haspengouw.  Hoogstamboomgaarden, knotwilegnrijen, omhaagde weilanden, holle wegen... Je vindt het hier allemaal.
Het gebied bestaat uit een op het zuiden gelegen hellingbos.  Beneden aan de helling loopt een beekje, de bijloop  van de 's-Herenelderenbeek genaamd, dat een van de bronbeken van de Demer is.  In de helling bevinden zich een aantal bronnen die deze beek voeden.  De helling is gekenmerkt door een afwisseling van verschillende zand- en kleilagen.  Op het contact tussen de watervoerende zandlagen en de kleilagen ontstaan bronnen die al dan niet kalkrijk zijn (kalktufbronnen).  Waar deze bronnen zeer kalkrijk water spuien, kan dit aanleiding geven tot het ontstaan van kalktuf.  Kalktuf is niets anders dan calciumcarbonaat dat neerslaat op takken, blaadjes, mossen,... Als deze dan wegrotten, blijft de neergeslagen kalk over.  In de lente bloeit hier de slanke sleutelbloem.
Onderaan de helling kan je uiterst zeldzame broekbossen vinden.  Dit zijn natte bossen, die in de winter zelfs helemaal onder water staan.  Er groeien vooral bomen die graag natte voeten hebben, zoals wilgen en elzen.
Hoger op de helling zijn er eikenhaagbeukenbossen.  In deze drogere bossen groeien vooral de zomereik, de haagbeuk en de zoete kers.  Onder de bomen groeien verschillende planten zoals: daslook, bosanemoon, boszegge, gele dovenetel, slanke sleutelbloem, gevlekte aaronskelk.

Beschrijving van het natuurgebied

Bovenop een prachtig landschap en veel zeldzame soorten vind je in de Wijngaardbossen het zuivere water van de talrijke bronnen van de Demer. Het bronwater bevoorraadt enkele poelen die een paradijs zijn voor amfibieën. Onnodig te zeggen dat dit gebied de wandelaar heel wat te bieden heeft: weidse vergezichten en vele rustpunten waar je kan genieten van het landschap maken de ervaring echt compleet. Tot begin 19e eeuw waren er wijngaarden op de helling waar nu het bos ligt.

Langs de wandeling kom je een hoogstamboomgaard tegen. Hoogstamboomgaarden bepaalden vroeger het landschap in Haspengouw. Jammer genoeg verdween het merendeel tijdens de laatste decennia. Vooral de opkomst van het laagstamfruit droeg hiertoe bij. Hoogstamfruitbomen zijn typerend voor ons landschap en vormen een ideale biotoop voor dieren zoals das, steenuil en eikelmuis. Daarom legde de VLM i.s.m. Agentschap voor Natuur en Bos hier een boomgaard aan, die Natuurpunt beheert. Bovendien leveren de fruitbomen lekker en gezond fruit op. Daar kan ook de das, die in deze bossen leeft, zich te goed aan doen. De weilanden worden begraasd met runderen van plaatselijke landbouwers.

 

Dieren en planten

Kroonprins is de das, die verzot is op het fruit van de boomgaarden. Zijn kleine maatje, de eikelmuis is ook een typische fruiteter.

Beneden aan de helling loopt een beekje, de 's-Herenelderenbeek genaamd, dat één van de bronbeken van de Demer is. In de helling bevinden zich een aantal bronnen die deze beek voeden. In de lente bloeit hier de  slanke sleutelbloem.

 

Natuurbeheer

Plaatselijke vrijwilligers en leerlingen van vier scholen uit de streek staan in voor het beheer van het gebied. 

Kleine landschapselementen (KLE) zijn in ons grootschalig agrarisch landschap vaak nog de enige plekjes waar planten en dieren overleven. Daarom heeft Natuurpunt met de steun van de VLM en de stad Tongeren verschillende nieuwe KLE aangelegd. Heel wat dieren beschouwen het open landschap als onveilig gebied. Dankzij de elementen kunnen dassen, winterkoninkjes, vleermuizen en insecten veilig migreren van het Wijngaardbos naar het Hasselbos. Zo geraken afzonderlijke populaties niet geïsoleerd. De elementen bieden ook voedsel en broedgelegenheid. Tenslotte groeien er heel wat bloemen en kruiden buiten het bereik van pesticiden.

Het kappen van bomen, je verwacht het niet meteen in een natuurgebied. En toch, hier beheren we hakhout: om de drie jaar kappen we een strook van 30m breed. Zo creëert Natuurpunt nest-, schuil- en voedselgelegendheid voor vogels, zoogdieren en vlinders. In het bijzonder de goudvink, nachtegaal en das. Zo krijgen ook wilde stekelbes en bosrank nieuwe kansen. Hakhoutbeheer is een oud landbouwgebruik. Het kleine takhout werd tot ‘mutsers’ gebonden, waarmee de houtoven werd aangemaakt. Het andere hout ging in de kachel of werd gebruikt als geriefhout. Enkele bomen laten we staan, het "middelhout". Zij zorgen voor nieuw zaad, bakenen percelen af of zijn gebiedseigen soorten. 

 

Wandelroute

http://www.routeyou.com/nl-be/route/view/63612/wandelroute/wijngaardbos-en-kluis

 

Geologie

In het wijngaardbos dagzomen niet minder dan 5 geologische formaties.

De formatie van Bolderberg:  zeer fijn bleek zand.  kwartsietische zandstenen zijn uit deze formatie gevormd (ook wel zoetwaterkwartsiet genoemd)

De formatie van Alden Biezen:  kaltrijke laag.  Deze laag bevat heel erg veel fossieltjes (gastropoden en potamides schelpen).
Het moet hier dus ooit eens een tropische ondiepe zee geweest zijn.

 

 

Slanke Sleutelbloem

slanke sleutelbloem

 

Daslook

daslook

 

Bosanemoon

bosanemoon

 

end faq

 
Copyright © 2017 Riksingen. All Right Reserved.
Powered By Joomla Perfect